इपीसी माध्यमबाट खरिद निर्देशिकाको व्यवस्था इपीसीकै मर्म विपरित !

इपीसी माध्यमबाट खरिद निर्देशिकाको व्यवस्था इपीसीकै मर्म विपरित !



engineersnepal.com

मुलुकभित्रका ठूला र जटिखाले पूर्वाधार निर्माणका लागि अपनाइने इन्जिनियरिङ प्रोक्युरमेन्ट कन्स्ट्रक्सन (इपीसी) माध्यम यसको मर्म विपरित भएको सरोकारवालाले बताएका छन् । ‘इपीसी माध्यमबाट खरिद गर्ने सम्बन्धी निर्देशिका–२०७८’मा भएका २ वटा दफा इपीसीकै मर्म विपरित देखिएको सरोकारवाला बताउछन् । 

मुलुकमा सुरुङमार्ग, फ्लाइओभर, जटिल खाले पुल जस्ता जटिल खाले पूर्वाधार विकासका लागि जनशक्ति नभएका बेला र अनुभव पनि नहुँदा अहिले सरकारले अहिले निर्देशिका नै जारी गरेर यस मोडलमा ठेक्का प्रक्रिया गराउन बाटो खोलिदिएको छ । 


ADVERTISEMENT

निर्माण कम्पनीले नै डिजाइन, ड्रइङ, इन्जिनियरिङका साथसाथै प्रोजेक्ट पनि बनाउने र निर्माणपछि केही वर्ष मर्मतसम्भारको जिम्मा पनि दिने भएकाले प्राविधिक जनशक्ति जटिल मेशिन उपकरण ल्याउने तथा व्यवस्थापन इपीसी ठेक्कामा गरिन्छ ।

सरकारले इपीसी मोडलबाट ठेक्का सम्झौता गर्ने निर्देशिका बैशाख १९ गते सार्वजनिक गरेको थियो । सो निर्देशिकाको दफा १२ र १७ मा भएको व्यवस्था इपीसीको मर्म विपरित भएको नेपाल विद्युत प्राधिकरणका सहायक प्रवन्धक मधुकर बस्नेत बताउछन् ।

उक्त निर्देशिकाको दफा १२ मा भनिएको छ, ‘गुणस्तर नियन्त्रण र गुणस्तरको सुनिश्चितता : सार्वजनिक निकायले निर्माण व्यवसायीले गरेको निर्माण सम्बन्धी कार्यको परिक्षण तथा नापजाँच गरी वा गराइ गुणस्तर नियन्त्रण तथा सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ ।’

यस्तै दफा १७ मा भनिएको छ, ‘भेरिएशन : सार्वजनिक निकायले कुनै काम थप वा संशोधन गरेको अवस्थामा बाहेक कुनै किसिमले भेरिएशन आदेश जारी गरिने छैन ।’ 

उनले निर्देशिकाको दफा १७ मा उल्लेख गरिएको भेरिएसनमा स्पष्ट नपारि ‘काम’ मात्रै शब्द राख्दा यसको अपव्याख्या तथा आफ्नो अनुकुल परिभाषित गरेर गलत लाभ लिन सक्ने सम्भावना हुने उनको तर्क छ । 
काम भनेर मात्रै उल्लेख गर्दा इपीसीको मर्म विपरित हुन्छ । ‘इपीसीमा काम होइन की फ्यासिलिटी परिर्वतन भएमा मात्रै भेरिएसन गराउन पाइन्छ,’ उनी भन्छन्,  निर्देशिकाको दफामा काम मात्रै शब्द प्रयोग गर्दा इपीसीको मर्म विपरित भएको हो ।’

‘जस्तै पावर हाउसमा कुनै मल्टिप्रपोजका आधारमा थप अतिरिक्त संरचना बनाउनु परेमा भेरिएसन गराउन पाइन्छ, यसमा नयाँ फ्यासिलिटीको उत्पति भएको हुन्छ,’ उनले भने, ‘तर, निर्देशिकामा भएको काम भन्ने शब्दले आयोजनाकै निर्माणलाई बुझाउने र सोही किसिमले व्याख्या गरिने सम्भावना हुने हुँदा यसको मर्मविपरित हुन गएको छ ।’

इपीसीबाट ठेक्का लगाउँदा आयोजनाहरुमा टाइम ओभर र कष्ट ओभर रन नहोस् भन्नु नै यसको मर्म हो । इपीसीमा अहिले भएको केही प्रावधानले यसलाई आफ्नो अनुकुल व्याख्या गरेर लाभ लिने सम्भावना अधिक देखिएको छ ।

इपीसीको माध्यमबाट खरिद गर्नुपर्ने मुख्य कारण नै समय र बजेटको थप व्ययभार नबोक्नु  हो । नेपालमा अहिले पनि राष्ट्रिय गौरबका आयोजनादेखि ससाना परियोजनाहरु पनि सम्झौता अवधिमा नहुने त्यसले गर्दा लागत पनि बढि हुने समस्याबाट ग्रसित नै छन् । 



Your Comments